Câu chẻ (Cleft sentences)

Câu chẻ tách một câu bình thường thành hai phần để làm nổi bật một thành phần: người, vật, thời gian, nơi chốn hay lý do.

It is / It was… that / who…

It is / It was + phần được nhấn mạnh + that / who + phần còn lại

Câu gốc: Ms. Kim designed the new logo last year.

It was Ms. Kim who designed the new logo.

Chính cô Kim là người đã thiết kế logo mới (nhấn mạnh người).

It was the new logo that Ms. Kim designed last year.

Chính logo mới là thứ cô Kim thiết kế năm ngoái (nhấn mạnh vật).

It was last year that Ms. Kim designed the new logo.

Chính năm ngoái cô Kim đã thiết kế logo mới (nhấn mạnh thời gian).

It was because of the rain that the event was cancelled.

Chính vì trời mưa mà sự kiện bị huỷ (nhấn mạnh lý do).

is / was theo thì của câu gốc.
Nhấn mạnh người thì dùng who hoặc that; các trường hợp khác dùng that.
Động từ sau who / that chia theo phần được nhấn mạnh: It is the manager who approves the budget.

What + S + V + is / was + phần được nhấn mạnh

What we need is more time.

Điều chúng ta cần là thêm thời gian.

What I like about this job is the flexibility.

Điều tôi thích ở công việc này là sự linh hoạt.

What happened was that the server crashed.

Chuyện xảy ra là máy chủ bị sập.

Cùng kiểu với what còn có:

It was not until midnight that we finished the report.

Mãi đến nửa đêm chúng tôi mới làm xong báo cáo.

Cùng nghĩa với dạng đảo ngữ Not until midnight did we finish the report (xem Đảo ngữ).

✗ ~~It was Ms. Kim designed the new logo.~~

✓ It was Ms. Kim who designed the new logo.

Câu chẻ cần who / that nối hai phần.

✗ ~~It is the manager who approve the budget.~~

✓ It is the manager who approves the budget.

Động từ chia theo phần được nhấn mạnh (the manager, số ít).

✗ ~~What we need are more time.~~

✓ What we need is more time.

Mệnh đề what làm chủ ngữ thì động từ thường chia số ít (more time không đếm được).

✗ ~~It was in 2020 when the company was founded.~~

✓ It was in 2020 that the company was founded.

Câu chẻ nhấn mạnh thời gian dùng that.