Tổng quan 12 thì (Overview of the 12 tenses)

Mỗi thì trong tiếng Anh là sự kết hợp của thời gian (hiện tại, quá khứ, tương lai) với thể (đơn, tiếp diễn, hoàn thành, hoàn thành tiếp diễn): 3 × 4 = 12 thì. Nắm được ý nghĩa của từng thể là chọn thì nhanh hơn nhiều so với học thuộc từng thì riêng lẻ.

12 thì trong một bảng

Thì	Công thức (khẳng định)	Ví dụ
Hiện tại đơn	S + V(s/es)	She works in sales.
Hiện tại tiếp diễn	S + am/is/are + V-ing	She is working from home today.
Hiện tại hoàn thành	S + have/has + V3	She has worked here for five years.
Hiện tại hoàn thành tiếp diễn	S + have/has been + V-ing	She has been working since 8 a.m.
Quá khứ đơn	S + V2/-ed	She worked late yesterday.
Quá khứ tiếp diễn	S + was/were + V-ing	She was working when I called.
Quá khứ hoàn thành	S + had + V3	She had left before I arrived.
Quá khứ hoàn thành tiếp diễn	S + had been + V-ing	She had been working there for years before she quit.
Tương lai đơn (will)	S + will + V	She will call you back.
Tương lai tiếp diễn	S + will be + V-ing	She will be working at 9 a.m. tomorrow.
Tương lai hoàn thành	S + will have + V3	She will have finished by Friday.
Tương lai hoàn thành tiếp diễn	S + will have been + V-ing	By May, she will have been working here for ten years.

Ngoài 12 thì trên, tương lai còn hay được nói bằng be going to và bằng hiện tại tiếp diễn (kế hoạch đã sắp xếp).

Bốn thể và ý nghĩa của chúng

Thể	Dạng	Ý nghĩa chung
Đơn	V, V2, will + V	Việc nói chung: thói quen, sự thật, hoặc một việc trọn vẹn
Tiếp diễn	be + V-ing	Việc đang diễn ra tại một thời điểm, chưa xong, tạm thời
Hoàn thành	have + V3	Việc đã xảy ra trước một mốc, và còn liên quan tới mốc đó
Hoàn thành tiếp diễn	have been + V-ing	Việc kéo dài liên tục tới một mốc, nhấn mạnh quá trình, bao lâu

Thời gian (hiện tại, quá khứ, tương lai) chỉ đổi dạng của trợ động từ đầu tiên: is working → was working → will be working, has worked → had worked → will have worked.

Phủ định và câu hỏi

Thì đơn của động từ thường cần trợ động từ do / does / did, và động từ chính trở về nguyên mẫu:

She doesn't work on Saturdays.

Cô ấy không làm việc vào thứ Bảy.

Did she work late yesterday?

Hôm qua cô ấy có làm muộn không?

Các thì còn lại (và động từ to be): thêm not sau trợ động từ đầu tiên; câu hỏi thì đưa trợ động từ đầu tiên lên trước chủ ngữ.

She hasn't finished the report.

Cô ấy chưa làm xong báo cáo.

Will she have finished by Friday?

Tới thứ Sáu cô ấy có làm xong không?

Chọn thì cho đúng

Việc xảy ra lúc nào? Nhìn trạng từ chỉ thời gian để biết là hiện tại, quá khứ hay tương lai.
Việc trọn vẹn hay đang dở dang? Thói quen, sự thật, việc trọn vẹn thì dùng thể đơn; việc đang diễn ra tại một thời điểm thì dùng thể tiếp diễn.
Có mốc "tính tới" không? Có since, for, by, by the time, before, already… thì nghĩ tới thể hoàn thành; nhấn mạnh việc kéo dài bao lâu thì dùng hoàn thành tiếp diễn.

Dấu hiệu nhận biết

Từ, cụm từ	Thì thường dùng
always, usually, often, every day, on Mondays	hiện tại đơn
now, right now, at the moment, currently, Look!, Listen!	hiện tại tiếp diễn
since, for, already, yet, ever, never, so far, recently, over the past…	hiện tại hoàn thành (tiếp diễn)
yesterday, last week, … ago, in 2019	quá khứ đơn
while, at 8 p.m. yesterday, at that time	quá khứ tiếp diễn
before, after, by the time + quá khứ đơn	quá khứ hoàn thành
tomorrow, next week, soon, in 2030	tương lai đơn, be going to
at this time tomorrow, this time next week	tương lai tiếp diễn
by + mốc tương lai, by the time + hiện tại đơn	tương lai hoàn thành